DIVERSE


Offerte

 

Discriminatie op de huisvestingsmarkt

Wat is discriminatie

Inleiding

De Belgische wet verbiedt discriminatie. Er is sprake van discriminatie wanneer iemand op basis van een bepaalde discriminatiegrond verschillend behandeld wordt, zonder dat hiervoor een gegronde rechtvaardiging kan gegeven worden.
Discriminatie is een ernstig misdrijf dat slechts door een minderheid wordt begaan, een grote meerderheid van de eigenaars discrimineert niet en heeft respect voor gelijke kansen.

Discriminatie op de huisvestingsmarkt kan verschillende vormen aannemen. De discriminatie kan direct (vb.: ‘wij verhuren niet aan zwarten’) of indirect worden geuit (vb.: zodra een persoon met een handicap de intentie toont om te huren, verhoogt de eigenaar de huurprijs in vergelijking met deze geafficheerd).

DiscriminatieDiscriminatie kan ook op verschillende momenten in het huur– of aankoopproces tot uiting komen: aan de telefoon, bij bezoek aan het vastgoed, na het bezoek, in een advertentie, ...

De eigenaar is vrij in het bepalen van de huur- of aankoopvoorwaarden, maar de wetgeving perkt deze vrijheid in. De eigenaar mag immers geen discriminerende selectiecriteria hanteren die niet objectief of redelijk te verklaren zijn. Echter, discriminerende criteria zoals het zogenaamde ras, huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming en geslacht kunnen nooit het onderwerp uitmaken van een rechtvaardiging.

Een eigenaar mag bijvoorbeeld niet weigeren om te verhuren aan personen die een uitkering ontvangen van het OCMW, zonder rekening te houden met hun reële financiële capaciteit tot het betalen van de huur.

Uit de individuele dossierbehandeling stelt het Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding (Centrum) vast dat een discriminatie melden door de slachtoffers als omslachtig wordt beschouwd: je moet bellen, schrijven, bewijzen verzamelen, ... terwijl het al genoeg energie van je vergt om naar een nieuwe woonst te zoeken. Bovendien is discriminatie op de huisvestingsmarkt ontzettend moeilijk te bewijzen.

Bedenk echter dat je jezelf tekort doet door niet te reageren. Door te reageren laat je je rechten gelden en kan je vermijden dat anderen later dezelfde discriminatie ondergaan.

Reageren is eenvoudiger dan je denkt.

Richtlijnen

Wat kan je doen als je denkt gediscrimineerd te worden

  1. Noteer de contactgegevens van de persoon die belast is met het verhuren of verkopen van het vastgoed en de verhuur- of verkoopvoorwaarden.
  2. Heb je interesse in het vastgoed, stuur dan een brief naar de eigenaar of het immobiliënkantoor waarin je je kandidaat stelt en je akkoord verklaart met de huur- of verkoopvoorwaarden. Vraag hen ook een kopie van de huur- of verkoopovereenkomst. Dit laat je toe de bijzondere voorwaarden goed na te lezen en er eventueel advies over in te winnen bij een huurdersbond, een notaris of een andere bevoegde organisatie.
  3. Twijfel je over de correcte behandeling van je kandidatuur, dan kan je steeds beroep doen op een derde. Zo kan je de reactie van de eigenaar of het immobiliënkantoor vergelijken zodat je aanvoelen al dan niet bevestigd wordt.
  4. Werk je met een immobiliënkantoor, dan kan je direct de verantwoordelijke interpelleren. Trouwens, een medewerker van een kantoor mag zich nooit verschuilen achter een instructie opgelegd door een eigenaar om discriminatie te rechtvaardigen. Bovendien worden medewerkers van immobiliënkantoren tegenwoordig verplicht de naam van kandidaat-huurders en kandidaat-kopers te noteren. Zo kan men de opdrachtgever aantonen dat het werk naar behoren werd uitgevoerd.
  5. Je kan altijd advies inwinnen van organisaties die optreden tegen discriminaties zoals bv. het Centrum, voor bijkomende informatie, juridisch advies of om te onderhandelen.

Situaties

Aan de telefoon

Bereid je vragen voor en probeer telefonisch zoveel mogelijk informatie te verzamelen over het vastgoed. Concentreer je tijdens dit eerste contact op objectieve gegevens en op de positieve aspecten van je kandidatuur. Toon aan dat je geïnteresseerd bent in het vastgoed. Het is niet nodig om in dit stadium details over je persoonlijke situatie te vermelden.

  • Word je geweigerd op basis van tegenstrijdige of twijfelachtige informatie, laat dan een bevriend iemand, zonder vreemde naam of zonder kenmerken waarop gediscrimineerd kan worden, opnieuw bellen.
  • Krijgt deze persoon wel een afspraak, bel dan zelf opnieuw of verstuur een e-mail. Er kan intussen immers iets veranderd zijn. Ook al heb je een vermoeden van discriminatie, bevestig dit vermoeden door opnieuw te bellen.
  • Word je opnieuw geweigerd zonder een redelijke motivering of op basis van discriminatie, contacteer dan het Centrum of een andere gespecialiseerde instantie.

Tijdens het bezoek

Noteer naar aanleiding van het bezoek het adres van het vastgoed en de contactgegevens van de persoon die bevoegd is voor het verhuren of verkopen van het vastgoed. Als het je nuttig lijkt of op vraag van de eigenaar, kan je gegevens meebrengen die je betrouwbaarheid aantonen. Geef de verhuurder eventueel de contactgegevens van je vroegere huisbaas of van een andere persoon die je betrouwbaarheid kan bevestigen.

Ook al kan je niet voorzien of je zal te maken krijgen met een discriminatie, dan kan je toch aan een derde vragen om met je mee te gaan. Kies bij voorkeur personen die geen rechtstreekse band met je hebben. In bepaalde gevallen kan een medewerker van een huurdersorganisatie je vergezellen.

In een appartementsgebouw kan een derde (andere bewoner, ...) misschien getuige van de discriminatie zijn. Probeer contact te leggen en zijn/haar gegevens te noteren.
Noteer :

  • hun naam en contactgegevens (een adres, een telefoonnummer);
  • de plaats en het tijdstip waar de feiten zich hebben afgespeeld;
  • laat de getuige ondertekenen als hij/zij daartoe bereid is en vermeld de datum op het papier.

Stimuleer de dialoog en beschuldig niet. Probeer te onderhandelen, deblokkeer een discussie die uit de hand dreigt te lopen. Breng objectieve feiten aan.

Alles is goed verlopen maar je krijgt geen nieuws meer

Wil je een contract afsluiten, stuur dan een brief waarin je stelt akkoord te gaan met de voorwaarden van het contract en vraag aan de verhuurder of aan het immobiliënkantoor om je schrijven te beantwoorden. Zo heb je een schriftelijk bewijs van je interesse voor het vastgoed.

Krijg je geen bevredigende reactie binnen een redelijke termijn (binnen de 3 tot 8 dagen), neem dan contact op met het Centrum of een andere gespecialiseerde organisatie.

Alles is in orde maar de eigenaar verandert van mening omwille van een discriminerende reden

Na het bezoek ga je akkoord met de eigenaar om het vastgoed te huren.

Je hebt bijvoorbeeld al de huur of de waarborg betaald, of de eigenaar gaf je al toestemming om de meterstand te noteren van de elektriciteit, ... Maar wanneer hij op zijn beslissing terugkomt, kan er sprake zijn van contractbreuk.

Heb je het huurcontract al ondertekend, dan gaat het over contractbreuk. In zulk geval kan je de verantwoordelijkheid van de eigenaar inroepen.

Je leest of ziet een discriminerende advertentie

Maak een kopie (indien de advertentie in een krant staat) of een foto (indien de advertentie geafficheerd is) en stuur deze naar het Centrum of naar een andere gespecialiseerde organisatie.

Vermeld :

  • de naam van de krant;
  • verschijningsdatum;
  • referenties van de advertentie.
Of in het geval van een foto :
  • adres van het vastgoed;
  • telefoonnummer;
  • contactgegevens van de eventuele getuigen.

Je bent geen slachtoffer maar getuige van een discriminatie

Zelfs als je niet persoonlijk benadeeld bent, kan je geconfronteerd worden met een discriminatie. Je kan er immers getuige van zijn, bv. als je een discriminatie opmerkt tijdens een bezoek aan een vastgoed.

Melding maken van een discriminatie kan er voor zorgen dat andere toekomstige discriminaties voorkomen worden.

Je bent huurder

Zelfs als huurder kan je discriminatie vanwege de eigenaar ondervinden.

De afwezigheid van noodzakelijke aanpassingen in een woning voor personen met een handicap, kan ook een discriminatie zijn.

Deze redelijke aanpassingen moeten telkens worden geëvalueerd op basis van de kosten voor de eigenaar, de omvang van de infrastructuurwerken, enz.

Het is dus noodzakelijk om na te gaan of deze aanpassingen al dan niet redelijk zijn.

Je bent een "vertrekkende huurder"

Stel : Je verlaat je appartement vooraleer je huurcontract is beëindigd en op vraag van de eigenaar dien je een nieuwe huurder te zoeken omdat je anders een schadevergoeding moet betalen. Maar de eigenaar stelt discriminatoire voorwaarden voor je “opvolger”.

In dit geval kan je de volgende stappen ondernemen :

  • noteer de contactgegevens van alle kandidaten en stel hen voor om een standaardformulier in te vullen dat alle objectieve informatie van de kandidaten verzamelt;
  • stuur vervolgens de contactgegevens en de standaardformulieren op via aangetekend schrijven.
Op deze manier heb je een bewijs dat je wel degelijk geschikte kandidaten hebt gevonden. De eigenaar kan nu dit excuus niet inroepen zodat je geen schadevergoeding hoeft te betalen.

Je bent niet zeker van je stuk?

Ben je niet zeker dat je probleem met discriminatie te maken heeft of lijken de aangehaalde redenen je twijfelachtig?

Aarzel dan niet om contact op te nemen met het Centrum of een andere gespecialiseerde organisatie voor advies. Merk op dat er grenzen zijn aan wat de eigenaar je mag vragen. Hij dient je persoonlijke levensfeer te respecteren maar hij mag natuurlijk wel objectieve criteria hanteren om te verhuren of te verkopen.

Het centrum

Hoe behandelt het centrum je dossier?

Vertrekkende van je verwachtingen, antwoordt het Centrum op elke vraag en biedt het je maatwerk. Het Centrum kan advies geven, steun bieden, onderhandelen, bemiddelen of gerechtelijke stappen ondernemen.

Het centrum bekijkt samen de mogelijkheden en begeleid je gedurende het hele proces.

Hoe contacteer je het centrum?

  • Via het groene telefoonnummer 0800/12 800 elke werkdag van 9 tot 17u;
  • Via het lokale meldpunten
  • Via e-mail naar epost@cntr.be;
  • Via het meldformulier op de website www.diversiteit.be.
Vergeet niet alle nuttige gegevens te vermelden die je hebt kunnen verzamelen !